Raşit Apalak Kişisel Blog. Hmm!

Freelance çalışmak ve aşçılık üzerine

Muzdarip olduğum bazı dertlerle ilgili bir yazı hazırladım. Müşterilerimin affına sığınarak şakacı bir dille Freelance iş yapmanın zorluklarını anlatmaya çalıştım. Umarım yanlış anlaşılmaz.

Freelance tasarımcı bir aşçı gibidir. Şöyle ki;

Bir restaurantta çalışıyorsunuz ve hiç bitmeyen yemekler yapıyorsunuz. Yaptığınız yemek başına para alıyorsunuz ama yemeklerin yapımı bitmediği için ancak aldığınız avanslarla idare etmek zorundasınız. Diyelim ki yeni bir yemek için kolları sıvadınız. Bakalım nasıl oluyormuş.

İlk önce yemeği talep eden kişiyle bir görüşme yapıyorsunuz. Yemeğin nasıl olacağını, hangi sebzelerle ya da baharatlarla hazırlanacağını ve nasıl pişirilmesi gerektiğini anlatan uzun bir brifing alıyorsunuz. Bu aşırı teknik bilgiler içeren bilgilendirici (!) brifingden sonra yemek için gerekli malzemeleri bir araya getirip başlıyorsunuz yemeği hazırlamaya. İlk aşamada güzel, kaliteli, taze domatesler, biberler ve diğer gerekli sebze ve baharatları hazır etmeniz gerekir. Bu aşamada eğer müşterinizin istediği özel bir sebze ya da baharat varsa onları da dikkate almalı ve malzemeleriniz arasına eklemek zorundasınız. Kıpkırmızı, kütür kütür bir domatesin yanına pörsümüş, yeşili gitmiş, buruş buruş olmuş bir salatalık koyduğunuzu düşünün. Pek hoş durmuyor ama mecbursunuz.

Malzemeleri bir araya getirme işi bittikten sonra -ki biz buna done toplama aşaması deriz- yemeği pişirmeye başlıyorsunuz. Pişirirken çıkacak sorunlara girmeyi hiç istemiyorum. Yemek piştikten sonra tadımlık bir parçayı müşterinize gönderip görüşlerini almalısınız. Tadımlığı gönderiyorsunuz ve bir miktar ödeme talep ediyorsunuz. Çünkü çalışma stilinizde peşin ödeme kuralı var. Müşterinizin o anki ruhsal durumuna göre ödemeyi ya alamıyorsunuz ya da talep ettiğiniz rakamın yarısını 3-4 gün sonra alabileceğinizi öğreniyorsunuz. Tabi yemek yapıldığı için geri dönüş olmaz. Mecburen beklemek zorundasınız. Bu arada yemeği tamamen bitirip teslim etmek için de büyük çaba sarf etmeniz gerektiğini biliyorsunuz. Bu yüzden ödeme konusunu unutup müşterinin yemek hakkındaki görüşlerine odaklanıyorsunuz. Müşteri yemeği ağzına atıyor, çiğniyor, çıkartıyor, yuvarlıyor ve bir kanıya varmış olmak adına tuzunun az olduğunu söylüyor. Tuz ekleyip tekrar gönderiyorsunuz. Müşteri tekrar tadıyor ve karabiberin az olduğunu söylüyor. Karabiber ekleyip tekrar gönderiyorsunuz. Müşteri tekrar tadıyor ve içinde biraz sumak olsa iyi olurdu diyor. Sumak ekleyip tekrar gönderiyorsunuz. Müşteri tekrar tadıyor ve yemeğin fazla sulu olmadığını söylüyor. Pişmiş aşa su katıp tekrar gönderiyorsunuz. Müşteri tekrar tadıyor, bu sefer yemeğin görünüşüne de bakıyor ve domateslerin yeterince kırmızı görünmediğini söylüyor. Tek tek tüm domatesleri yemekten ayırıyorsunuz (abartmıyorum :) ve yeni domatesleri başka bir tencerede pişirip yemeğinize ekliyorsunuz. Müşteri tekrar tadıyor ve yeni eklenen domateslerin, biberlerin görünümünü bozduğunu söylüyor. Bu konuda bir şey yapamayacağınızı, teknik olarak imkansız olduğunu belirtiyorsunuz. Fakat müşteri bunu yapmazsanız yemeği iptal edeceğini söylüyor. Mecburen boynunuzu büküp dediğini yapıyorsunuz. Bir kaç tattırma denemesinden sonra artık yemeğin sizin ilk başta yaptığınız yemeğe hiç benzemediğini fark ediyorsunuz. Ama teslim için hazır olduğunu bildiğiniz için rahatsınız.

Merak etmeyin. Artık yemeği teslim edip paranızı alabilirsiniz...Hmm…

Yemeği teslim ediyorsunuz. Tebrikler! İşi yaptınız ve yemek teslim edildi. Şimdi gelsin paralar.

Yemeğin ortasındayken talep ettiğiniz ödemenin yarısının bir bölümünü almıştınız. Şimdi sıra kalanı almakta. Müşterinizi arayıp ödeme talep ediyorsunuz. Ancak kendisi şehir dışında olduğu için 3 gün sonra tekrar aramanız gerektiğini söylüyorlar. 3 gün bekleyip tekrar arıyorsunuz. Kendisine ulaşıyorsunuz fakat o gün çok fazla ödeme yaptığını ancak haftaya bir şeyler ayarlayabileceğini söylüyor (nedense müşteriler her gün bir yerlere ödeme yaparlar.Ama içlerinde siz yoksunuzdur :). Gelecek hafta eliniz yine telefonda. Bu sefer kalan paranın yarısının bir bölümünün bir parça miktarını eft yoluyla göndereceğini öğreniyorsunuz. Ancak saat 3'ü geçtiği için bugün parayı alamayacaksınız. Yarın sabah ilk iş bankaya gidip parayı çekmek. Bankamatiğe kartınızı yerleştirip hesabınızda para olmadığını görünce biraz burukluk oluyor tabi. Bankadan kaynaklanan bir sorun olduğunu düşünüp beklemeye karar veriyorsunuz. Öğleden sonra hala gelen giden bir şeyin olmadığını görüp bankayı arıyorsunuz. Müşteriniz çok iyi bir insan olduğundan hatanın bankada olduğunu düşündünüz herhalde. Banka eftyi göremiyor. Müşterinizi arayıp neden parayı göndermediğini, 2 saate kadar parayı bir çantaya koyarak Güvenpark’taki bir çöp kutusuna …

Tamam bu sefer abarttım…

Süreci elimden geldiğince yansıtmaya çalıştım. Freelance çalışanların her zaman dertleri vardır. Bu dertler arasında yolumuzu bulmaya, kalitemizi korumaya çalışırız. Ama beklentilerimiz de vardır. Bazen gerçekleşir bazen çile çektirir…